12Mar

Jak zrobić dobry portret? 11 zasad

Dzisiejszy wpis jest odpowiedzią na nieustannie pojawiające się pytanie jak robić dobre zdjęcia portretowe. Porady jakie przedstawiam poniżej są moimi przemyśleniami wynikającymi z doświadczenia, które do tej pory zebrałem.
Nie skupiam się tylko i wyłącznie na portrecie, takim jak każdy ma na myśli (twarz, popiersie) ale na szeroko pojętym fotografowaniu ludzi na sesjach zdjęciowych. Zatem, potraktujcie poniższy wpis jak zbiór moich porad o tym jak dobrze fotografować ludzi.

Tym razem nie będzie ani słowa o sprzęcie. Skupiam się tylko i wyłącznie na praktyce; współpracy z osobą fotografowaną, obserwacją otoczenia oraz świetle.





WERSJA WIDEO JAK ROBIĆ DOBRE ZDJĘCIA PORTRETOWE:

 

Na początku kilka słów teorii. Zacytuję Wikipedię:

Portret, podobizna, konterfekt (fr. portrait; łac. protrahere – wydobyć na światło dzienne, wyjawiać, pokazać; contrafacere – naśladować) – artystyczny wizerunek (malarski, rzeźbiarski, graficzny, rysunkowy) konkretnej osoby lub grupy osób, ukazujący zewnętrzne podobieństwo oraz niekiedy cechy charakteru portretowanych.

 

Wyciągając najważniejsze wnioski:
– fotografia osoby lub grupy osób,
– wydobycie światła,
– ukazać charakter osoby portretowanej.

Nie zawsze stosuję się do ostatniego punktu ponieważ niekiedy mam swoją wizję na zdjęcie a osoba po prostu ma odegrać w tym wszystkim swoją rolę. Nie sprawdza się ten sposób przy fotografowaniu osób nie związanych z modelingiem i z brakiem doświadczenia przed obiektywem. Wówczas kończy się to zazwyczaj pozami niesamowicie sztucznymi i nienaturalnymi. Lekko ujmując.

Przejdźmy zatem do 11 punktów, które przygotowałem dla Was. Podczas sesji kompletnie o nich nie myślę, wszystko wykonuję odruchowo i automatycznie jednak na początku nie było tak pięknie. O wszystkim trzeba było pamiętać. Na szczęście, z czasem wszystko nabiera sprawności.

CHCESZ WIĘCEJ?

Chcesz wiedzieć o wszystkich tego typu materiałach i otrzymywać darmowe i ciekawe dodatki fotograficzne? Zapisz się koniecznie do naszej Fotograficznej Paczki.

FOTOGRAFIA PORTRETOWA PORADNIK

 

1. Interakcja, rozluźnienie, dobra atmosfera, zaufanie i poznanie osoby.

N74A0294Pierwsza i jedna z podstawowych zasad. Osoba, którą fotografujemy musi czuć się dobrze i swobodnie. Nie może być spięta i zdenerwowana. Takie zdjęcia kończą się fatalnie.

Nawet jeśli pracuję z osobami zajmującymi się profesjonalnym modelingiem zawsze sesje poprzedza rozmowa. Zwykle zapoczątkowana drogą elektroniczną a kontynuowana na sesji zdjęciowej.
Podobnie sprawa wygląda z osobami początkującymi. Zawsze tłumaczę, że będę im pomagał w odpowiednim ustawieniu i jeśli coś będzie nie tak to od razu to skoryguję. To dla nich bardzo ważne ponieważ nie czują się na tyle pewnie żeby „wymiatać” przed obiektywem. Tak właśnie buduję zaufanie.

Zawsze podczas zdjęć kontynuuję rozmowę. Prosta sprawa, która pozwoli przenieść sesje do poziomu podświadomości. Wówczas osoba fotografowana często całkowicie się rozluźnia a dzięki temu łatwo wychwycić bardzo naturalne pozy, które wyglądają najlepiej. Niejednokrotnie podczas takich pogawędek wyłapię świetne ustawienie osoby stojącej przed obiektywem i jeśli nie zdążę wykonać zdjęcia proszę właśnie o takie ustawienie ponownie. Wówczas wiem, że jest to postawa, w której ta osoba czuje się znakomicie.

 

2. Odpowiedni dobór miejsca, stylizacji i czasu.

N74A0653Kolejny bardzo ważny aspekt, któremu warto poświęcić kilka dłuższych zdań. Bez odpowiedniego miejsca nie pomoże nawet najlepsza i najpiękniejsza modelka. Zasada ta ma zastosowanie wówczas kiedy rozmycie tła ukazuję elementy otoczenia w taki sposób, że mają one wpływ na odbiór fotografii.

Dobierając miejsce zawsze należy dobrać je do osoby, którą fotografujemy lub na odwrót; osobę do danego miejsca. Nie wyobrażam sobie fotografowania kobiety w długiej sukni na tle graffiti. Chyba, że fotografia ma nieść określone przesłanie np. na zasadzie kontrastu. Jak wspominałem, miejsce najlepiej dobrać pod kątem osoby fotografowanej. Tak aby pasowała ona do tej lokalizacji. W pewnym stopniu się z nią utożsamiała. Do tego wszystkiego należy dodać stylizacje wpasowującą się w całość.

Jeśli pracujemy z zawodowymi modelkami i mamy jakiś projekt/wizję do zrealizowania, miejsce dobierane musi być pod kątem stylizacji natomiast modelka musi wczuć się w klimat.

Z czasem jest różnie. Może być on dobrany do koncepcji sesji. Tak zrobiłem w przypadku sesji o poranku przy parujących stawach. Jeśli natomiast pora nie ma znaczenia warto fotografować podczas złotej godziny lub o dowolnej porze w pochmurny dzień. Wówczas światło jest neutralne i łagodne co ma efekt w postaci ładnie oświetlonych zdjęć.

Nie ma co ograniczać się tylko i wyłącznie do fotografowania w złotej godzinie lub wyłącznie w pochmurny dzień. Jeśli tylko masz wizję na zdjęcia w ostrym słońcu i chcesz osiągnąć zamierzony efekt to dlaczego nie? Tak właśnie zrobiłem w przypadku sesji w ostrym słońcu z Kasią. Jednak nie polecam takiego rozwiązania osobom początkującym. Nie jest to łatwe i trzeba to robić bardzo świadomie ale mimo wszystko polecam eksperymentowanie bo z doświadczenia wiem, że to najlepsza i najszybsza droga do sukcesu (jakiegokolwiek).

 

3. Znaleźć dobre światło.

N74A0522Nawet jeśli fotografuję w złotej godzinie czy w pochmurny dzień stale obserwuję jak rozkłada się światło. Wyszukuję ciekawych przebłysków, szukam miejsc, które dzięki padającemu światłu wyglądają świetnie a w całość wpasowuję osobę pozującą.

Na początku nie miałem takiego oka jak teraz. Wiele rzeczy nie dostrzegałem, przechodziłem obok świetnych miejsc obojętnie. Jednak kiedy za jakiś czas tam wracałem i byłem bardziej świadomy tego co robię. Miałem wbitą w głowę myśl, że muszę bacznie i dokładnie obserwować światło i otoczenie. Dostrzegałem znacznie więcej co przekładało się na świetne ujęcia.

Ciężko przedstawić receptę na znalezienie dobrego światła. Wręcz jest to niemożliwe. Po prostu trzeba obserwować i próbować, innej drogi nie ma i nie będzie.

4. Zadbać o porządek w tle.

N74A9044Kolejna podstawa, o której wiele osób zapomina bo przecież „rozmywa tło”. Co z tego ja się pytam?! Tak czy inaczej ma ono ogromny wpływ na zdjęcie i jeśli taki „fotoziutek” robi to na zasadzie przypadku to właśnie takie będą jego zdjęcia, przypadkowe. Nic nie da nowe, piękne body i szkło za kilka najniższych krajowych.

Jeśli tło jest źle dobrane to mimo dobrego światła, dobrej pozy i pozostałych korzystnych czynników, zdjęcie nadal będzie do dupy. Najzwyczajniej w świecie.

Nawet jeśli tło jest na tyle mocno rozmyte, że tego co jest w tle praktycznie nie widać to przecież można dobrać jego kolory, jasność i wyrazistość. To bardzo ważne czynniki, na które mamy wpływ, i które należy kontrolować.

Trochę inaczej sprawa ma się w przypadku mniejszego rozmycia tła. Wówczas trzeba zadbać o kolejne czynniki takie jak: wkomponowanie osoby fotografowanej w miejsce, dokładna kontrola i świadome umieszczenie elementów w kadrze oraz dobre skomponowanie całości.

Podstawowymi błędami początkujących są np. wystające gałęzie zza głowy modelki/modela, bałagan w tle, który odwraca uwagę oraz ucinanie ważnych elementów w kadrze.

To, że robisz portret to nie znaczy, że skupiasz się tylko na odpowiednim ustawieniu modelki i dobrym świetle. Tło jest równie istotne.

 

5. Niska przysłona = rozmycie tła + skupienie uwagi na os. fotografowanej.

N74A9121Używanie niskiej przysłony w fotografii ludzi daje dobre efekty. Wówczas uwaga odbiorcy w pierwszym momencie skupia się właśnie na tej osobie a nie na stu innych rzeczach znajdujących się w tle. Właśnie dlatego zalecam stosowanie niskiej wartości przysłony, szczególnie w plenerze.

Dodatkowo w rozmyciu tła pomoże obiektyw o dłuższej ogniskowej i oddalenie osoby fotografowanej od tła.
Chociaż przyznam, że niejednokrotnie stawiam osoby np. przy ścianie. Robię to tylko wówczas gdy chcę osiągnąć konkretny efekt. Jednak w większości przypadków moje kadry plenerowe mają rozmyte tło. Wysokie przysłony stosuję w zdjęciach studyjnych ale wówczas tło jest jednolite i nie odwraca uwagi od tematu zdjęcia.

6. Odpowiedni dobór pozostałych parametrów. Poprawna ekspozycja.

N74A9165Jeśli wszystkie powyższe punkty zostały spełnione czas ustawić poprawną ekspozycję. Automat nie zrobi tego dobrze tylko na oślep ale wierzę w to, że jeśli czytasz ten tekst to wiesz jak ustawić parametry w trybie manualnym lub chociaż w trybie preselekcji przysłony (jeśli nie potrafisz to się naucz, chyba, że chcesz robić tylko zwykłe słit focie na fejsa nie wzbudzające „ohów i ahów”).

Ustaw niską przysłonę i dobierz odpowiednio wszystkie pozostałe parametry tak żeby zdjęcie było ostre i nieporuszone.

Jeśli tło jest jasne a poprawna ekspozycja ustawiona na twarz powoduje jego przepalenie należy doświetlić osobę fotografowaną np. blendą.

Broń Boże lampą wbudowaną lub systemową zamontowaną na sankach i skierowaną na wprost (można tak zrobić ale dobłyskując tylko minimalnie, osobiście tego nie robię bo nie lubię tego efektu). Najlepsza jest blenda lub lampa na statywie z parasolką. Jeśli nie masz możliwości na użycie powyższych akcesoriów, obniż trochę ekspozycję a co za tym idzie, twarz będzie delikatnie niedoświetlona. Poprawisz to w postprocesie a przynajmniej tło nie będzie przepalone.
Ostatnim wyjściem jest po prostu przestawienie osoby w inne miejsce, w takie, w którym tło nie będzie przepalone.

7. Naturalna poza.

N74A4471Nie Twoja! 🙂
Jeśli osoba rozluźniła się już na tyle, że sama względnie dobrze ustawia się przed obiektywem w miejscach wskazanych przez Ciebie to bardzo dobrze. Jednak nie raz ustawienie jest mimo wszystko nienaturalne i bardzo niekorzystne. Nie ma co się krępować. Zwracaj uwagę i koryguj ustawienie. Niejednokrotnie osoba, z którą pracujesz nie jest świadoma, że coś co właśnie zaprezentowała wygląda fatalnie. Pamiętaj, że to Ty rządzisz i to Ty masz przedstawić osobę w korzystny sposób.

Nie ma nic gorszego jak fotograf, który podczas zdjęć nic nie mówi i nic nie koryguje. Nie dość, że jest po prostu drętwo to na dodatek efekty mogą pozostawić wiele do życzenia.

Naprawdę rzadko trafiają się takie osoby, które ustawiają się zawsze i przy każdym zdjęciu perfekcyjnie. Właściwie to chyba takich nie ma. Od tego właśnie jesteś Ty, masz im pomóc.

 

8. Zwrócić uwagę na detale i szczegóły.

N74A5120Detale i szczegóły, niby nic istotnego i ważnego a jednak. Dobre zdjęcie składa się z dopracowanych szczegółów.

Podstawą jest baczne obserwowanie modelki i korygowania np. nazbyt mocno zasłaniających twarz włosów, odstającej sukienki czy bluzki lub wystającego ramiączka od stanika.

Podobnie jest z tłem i najbliższym otoczeniem. Nie raz zdarzało mi się usuwanie niepożądanych elementów z kadru. Wiele razy wywalałem chwasty, usuwałem śmieci czy przenosiłem elementy w inne miejsce.

To wszystko to tylko detale ale jakże ważne. Patrz uważnie i kontroluj wszystko.

 

9. Dobry kadr, mocne punkty obrazu, wizualizacja.

N74A9368Zacznę od końca tego punktu. Przed każdym zdjęciem robię szybką wizualizację, wyobrażam sobie jakie zdjęcie chce zobaczyć na ekranie i ciach! To wszystko odbywa się szybko i podświadomie. Chociaż niejednokrotnie, gdy mam tylko na to czas, dłużej zastanawiam się nad poszczególnymi kadrami.

Zawsze, przed każdą planowaną sesją muszę znać stylizacje (o ile sam jej nie wymyślam). Podobnie z miejscem, klimatem i charakterem fotografii jakie mają zwieńczyć sesję. Do tego wszystkiego w głowie dobieram pozy i kadry jakie mogę wykonać. Przed sesją studyjną niejednokrotnie rozrysowuję przykładowe ustawienia. Dzięki temu sesja przebiega bardzo sprawnie i według założeń.

To wielkie ułatwienie pracy a i efekty są o niebo lepsze. Oczywiście nie wszystko da się zaplanować. Prawie zawsze na sesji powstają nowe pomysły, które również są realizowane.

Dobry kadr, to trudna kwestia. Zawsze znajdą się tacy co powiedzą, że coś schrzaniłeś. Nie słuchaj ich jeśli komentarze nasączone są hejterstwem i czepialstwem. Jednak kiedy osoba, która robi wyraźnie lepsze zdjęcia od Ciebie i ma pojęcie o tym co mówi to nic nie stoi na przeszkodzie abyś wysłuchał co ma do powiedzenia.

Wracając do sedna, dobry kadr to nie tylko ciekawe światło, dobre ustawienie modelki, klimat oraz idealnie dobrane parametry. Mocne punkty obrazu, zasada trójpodziału, złoty podział. Mówi Ci to coś? Jeśli tak to świetnie, jeśli nie nadrób czym prędzej zaległości.
Odpowiednie ustawienie elementów w kadrze to absolutna podstawa. W ten sposób świadomie możesz wpływać na odbiorcę, wręcz nim manipulować. Możesz przekazać mu taką ukrytą, mentalną wiadomość: „patrz najpierw tutaj, potem tam a na końcu na całość”.

Umieszczając dany element kadru w mocnych punktach obrazu właśnie tak działasz na odbiorcę. Każesz mu skupiać uwagę właśnie na tym elemencie. Przy portretach, w mocnych punktach najlepiej umieścić oczy osoby fotografowanej lub w przypadku szerszych kadrów całą osobę.

Podstawowym problemem początkujących jest umieszczanie głównego tematu zdjęcia w samym centrum kadru. Myślą, że tak jest „fajnie”. Niestety.
Oczywiście są wyjątki od tej reguły. Czasami kompozycja centralna wygląda dobrze, jeśli np. zachowana jest symetria.

Są oczywiście tacy, którzy swoim gniotom dopisują własne teorie, mówią, że świadomie łamią reguły albo po prostu wypowiadają sakramentalne „tak miało być”. Jeśli zdjęcie samo się nie broni i nie jest na fantastyczne swoje teorie mogą sobie… zachować dla siebie.

Nie łam reguł jeśli ich nie znasz. Nie dopisuj własnych teorii i nie mów, że wielcy artyści na przestrzeni setek lat muszą się mylić. Komponuj świadomie z zachowaniem reguł. Owszem, próbuj nowych rzeczy ale bądź krytyczny wobec siebie.

 

10. Ostrość ustawiona na oczy.

475BW_Stycze_FMWszystko pięknie, ładnie, zadbałeś o niemal każdy szczegół i już masz robić kadr swojego życia i myślisz, że właśnie tak jest. Zrzucasz zdjęcia na komputer a tu nagle, wszystko nieostre. Ostrość na łokciu albo na butach. Pół biedy jak jest na czole. Coś jeszcze z tego może być ( w przypadku szerszych kadrów).

Absolutną podstawą jest ustawienie ostrości w wybranym przez nas miejscu. Automatyczny autofocus ustawi ostrość przypadkowo, tam gdzie wydaje mu się, że ma być ustawiona. Dlatego należy wyeliminować ten czynnik.

Zawsze przy fotografii ludzi korzystam z pojedynczego punktu AF i wybieram ten, który jest najbliżej oczu i kieruję go właśnie na nie (jeśli osoba stoi pod kątem to wybieraj oko bliżej obiektywu).

Dlaczego na oczy? Jeśli rozmawiasz z kimś to zazwyczaj patrzysz temu komuś w oczy, na nich skupiasz uwagę (wyjątkiem mogą być Panowie w rozmowach z Paniami).  Dokładnie tak samo jest na zdjęciach. Ostrość powinna być ustawiona dokładnie na oczach bo właśnie tam ma być skupiona uwaga odbiorcy. To tam właśnie popatrzy. Jeżeli oczy będą nieostre to automatycznie zdjęcie odbierane będzie znacznie gorzej. Przy okazji należy pamiętać o umieszczeniu ich w mocnym punkcie kadru.

 

11. Dopełnienie- obróbka graficzna.

N74A6094Dokładnie tak jak to ująłem w tytule. Obróbka powinna być dopełnieniem dobrego i dopracowanego zdjęcia. Nie na odwrót. Ratowanie złego (złego z powodu niedbałości, lenistwa i braku komplementarnej wiedzy) zdjęcia obróbką graficzną jest bez sensu. Czy nie łatwiej zrobić świetne zdjęcie i dopełnić je doskonałą obróbką?

Jasne, czasami są momenty kiedy szybko musimy zrobić zdjęcie, nie bacząc na okoliczności i niejednokrotnie z na szybko dobranymi ustawieniami. Wówczas ratowanie niedoskonałych zdjęć jest jak najbardziej na miejscu.

Mowa tu jednak o zdjęciach przemyślanych. Nie mam nic przeciwko obróbce graficznej, wręcz przeciwnie, uważam ją za nieodłączną część fotografii cyfrowej i nie boję się nawet mocnych ingerencji w fotografie.

Jednak zdjęcie samo w sobie musi być dobre, z ciekawym światłem, dobrym kadrem i świetną grą człowieka, który jest na tym zdjęciu.

PODSUMOWANIE:

Dobrnęliśmy do końca. Mocno się rozpisałem ale nie miałem zamiaru traktować tematu pobieżnie, wymienić kilka punktów i napisać parę wyświechtanych zdań.
Przekazałem Wam coś znacznie lepszego, poznaliście mój sposób pracy podczas zdjęć, który wypracowałem na wielu sesjach, a który możecie przelać teraz na swoje zdjęcia.
Wystarczy zrobić dobre notatki, zapamiętać kilka szczegółów, dzięki temu z miejsca polepszycie swój warsztat. Co najlepsze bez żadnych kosztów. Wierzę w to, że teraz już wiecie jak robić dobre zdjęcia portretowe. Przynajmniej w teorii, bo praktyki nie zastąpi absolutnie nic.

PS: Jeśli podczas zdjęć będziecie myśleć i fotografować świadomie z zachowaniem zasad i reguł, chociażby tych podstawowych, to z miejsca przeskoczycie mnóstwo pstrykaczy, którzy skupiają się na lansie sprzętem, który w ich mniemaniu ma sprawić, że staną się PRO photographerami.

Jeżeli podobało Ci się to czego dowiedziałeś się powyżej, kliknij przycisk „Lubię to” i napisz komentarz. Mała rzecz dzięki, której człowiek wie, że to co robi ma sens 🙂

Poza tym koniecznie udostępnij go swoim znajomym i innym pasjonatom fotografii. Dziękuję 🙂

ZOBACZ RÓWNIEŻ:

ARTYKUŁ W PIGUŁCE W GRAFICE DO POBRANIA

Jak zrobic portret poradnik - FotoBlysk.com sm

Więcej artykułów: Podstawy Fotografii

ABOUT THE AUTHOR

Michał Kula
Cześć! Przede wszystkim jestem szczęśliwym i pozytywnie nastawionym do życia człowiekiem, który nieustannie dąży do realizacji marzeń i celów. Nieodłączną częścią mojego życia jest fotografia, którą dzielę się z Tobą na blogu.